Psychopedia.gr

Τα ψυχικά αποτυπώματα του παιδικού τραύματος

Tης Νικολέτας Κότσυφα Ψυχολόγος του τμήματος Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (BSc)

Ως παιδικό τραύμα ορίζεται η ψυχολογική, σωματική & σεξουαλική κακοποίηση, η παραμέληση, ο θάνατος/η απειλή θανάτου κάποιου αγαπημένου προσώπου και γενικότερα οτιδήποτε μπορεί να θεωρηθεί επιβλαβές για την υγεία και την ομαλή ανάπτυξη ενός παιδιού. Το τραύμα της παιδικής ηλικίας χωρίζεται σε 2 κατηγορίες:

1. στην παραμέληση και  2. στην διάπραξη

Οι συμπεριφορές παραμέλησης σχετίζονται με την ανικανότητα ή/και την άρνηση των φροντιστών να υποστηρίξουν, να φροντίσουν, να διαπαιδαγωγήσουν και να αναθρέψουν ένα παιδί. Οι συμπεριφορές διάπραξης αναφέρονται στις κακοποιητικές συμπεριφορές και περιλαμβάνουν οποιαδήποτε μορφή βίας.

Δεν αντιμετωπίζουν όλοι οι άνθρωποι τα ίδια τραυματικά γεγονότα με τον ίδιο τρόπο. Ορισμένοι μπορεί να διακρίνονται με πιο ανεπτυγμένη ψυχική ανθεκτικότητα συγκριτικά με άλλους, να ξεπερνούν τις δύσκολες καταστάσεις και να βγαίνουν πιο δυνατοί μέσα από αυτές. Κάποιοι ωστόσο, βιώνουν το τραύμα ως κάτι εξαιρετικά αγχώδες, επώδυνο & καταστροφικό.

Επιπτώσεις τραυματικών γεγονότων

Το τραύμα της παιδικής ηλικίας επιφέρει αρνητικές συνέπειες στην μετέπειτα ζωή σε ψυχολογικό και διαπροσωπικό επίπεδο. Η ύπαρξή του προκαλεί αυξημένο κίνδυνο φοβιών, ψυχικών και διατροφικών διαταραχών και αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών.

 Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες: Αναφέρεται σε μια ακραία αντίδραση του ατόμου σε κάποιον στρεσογόνο παράγοντα και χαρακτηρίζεται από έντονο φόβο και άγχος, επαναβίωση του τραυματικού γεγονότος, αυξημένη διέγερση. Η ΔΜΣ σπανίως εμφανίζεται μόνη της, καθώς συνήθως βρίσκεται σε συννοσηρότητα με τουλάχιστον μια ακόμη διαταραχή.

 Αγχώδεις Διαταραχές: Το παιδικό τραύμα έχει συνδεθεί επίσης με την ανάπτυξη αγχωδών διαταραχών και φοβιών όπως η κοινωνική φοβία, η διαταραχή πανικού & η αγοραφοβία. Επιπλέον, η Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή συσχετίζεται με την σεξουαλική και την σωματική κακοποίηση κατά την παιδική ηλικία.

 Συναισθηματικές Διαταραχές & Kατάθλιψη: Η κατάθλιψη είναι ίσως από τις πιο κοινές διαταραχές που αναπτύσσουν συννοσηρότητα με την ΔΜΣ. Η ψυχολογική κακοποίηση είναι ο ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας για την εμφάνιση της μείζονος κατάθλιψης στην ενήλικη ζωή.

 Διαταραχές Προσωπικότητας: Οι διαταραγμένοι οικογενειακοί δεσμοί, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες και τα προβλήματα συμπεριφοράς, συμβάλλουν στην ανάπτυξη Διαταραχών Προσωπικότητας. Μελέτες έχουν αποδείξει την ύπαρξη συσχέτισης μεταξύ

  • της σεξουαλικής κακοποίησης με Παρανοϊκές, Σχιζοειδής, Οριακές και Αποφευκτικές Διαταραχές Προσωπικότητας,
  • της σωματικής κακοποίησης με την Αντικοινωνική Διαταραχή Προσωπικότητας,
  • της ψυχολογικής κακοποίησης με Παρανοϊκές, Σχιζότυπες, Οριακές, Αποφευκτικές και Ιδεοψυχαναγκαστικές Διαταραχές Προσωπικότητας και
  • της ψυχολογικής παραμέλησης με την Οιστριονική και την Οριακή Διαταραχή προσωπικότητας.

 Χρήση Ουσιών: Τα χρόνια κακοποιημένα και παραμελημένα παιδιά στην μετέπειτα ζωή τους, καταφεύγουν συχνά στην χρήση ουσιών ως μέσο αποφυγής όσων έχουν βιώσει, σε μια προσπάθεια «αυτοθεραπείας».

 Διατροφικές Διαταραχές: Το τραύμα της παιδικής ηλικίας επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την αυτοεκτίμηση και τον τρόπο που κάποιος βλέπει τον εαυτό του. Έτσι, συχνά πολλοί καταφεύγουν σε καταστροφικές διατροφικές συμπεριφορές, επιβλαβείς για την υγεία, ως μέσο αυτοτιμωρίας.

 Προσοχή & Συνείδηση: Τα τραυματικά γεγονότα της ζωής οδηγούν πολλές φορές σε Διαταραχές Μνήμης και Προσοχής, σε δυσκολίες Συγκέντρωσης, σε Διαταραχές των Εκτελεστικών Λειτουργιών και σε Συμπτώματα Διάσχισης.

Έτσι λοιπόν, το τραύμα της παιδικής ηλικίας επηρεάζει πολύπλευρα την λειτουργικότητα του ατόμου στην ενήλικη ζωή. Οι επαγγελματίες υγείας οι οποίοι αναλαμβάνουν συχνά τέτοια περιστατικά, θα πρέπει να έχουν ως πρωταρχικό στόχο την δημιουργία μιας ασφαλούς και ειλικρινούς θεραπευτικής συμμαχίας και να παρέχουν ένα ζεστό και ασφαλές περιβάλλον στα άτομα αυτά. Σημαντική είναι η διαδικασία της σταδιακής έκθεσης η οποία θα επιτρέψει στο άτομο να αναπτύξει καινούριες ικανότητες και εμπειρίες και να δημιουργήσει νέες υγιείς και δυναμικές σχέσεις μέσα από την θετική αναπαράσταση του εαυτού του.

Eνημερωθείτε για το Ε – Learning Εκπαιδευτικό Σεμινάριο από το Κέντρο Εκπαίδευσης και Ψυχοθεραπείας Psychopedia με θέμα: Αγχώδεις διαταραχές και φοβίες σε παιδιά – Κριτήρια Διάγνωσης και Θεραπευτική Αντιμετώπιση.

Διάρκεια Βίντεο Εισήγησης: 2 ώρες και 20 λεπτά.

Τρόπος Παρακολούθησης από το σπίτι: Αποστολή του βιντεοσκοπημένου υλικού της εισήγησης στο email σας, με επιπλέον ηλεκτρονικό υλικό σημειώσεων σε μορφή pdf. (Έχετε τη δυνατότητα εφόσον προκύψουν απορίες-ερωτήσεις από την παρακολούθηση της εισήγησης να μας τις στείλετε στο info@psychopedia.gr, ώστε να απαντηθούν από την εισηγήτρια).

Το βίντεο της εισήγησης οι συμμετέχοντες το παρακολουθούν στο δικό τους χρόνο.

Απευθύνεται: Σε Εκπαιδευτικούς, Παιδαγωγούς, Νηπιαγωγούς, Ειδικούς Ψυχικής Υγείας, Ειδικούς θεραπευτές, Λογοθεραπευτές, Εργοθεραπευτές, Κοινωνικούς Λειτουργούς και στο ευρύτερο ενδιαφερόμενο κοινό.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να κάνετε κλικ εδώ: https://www.seminars-psychopedia.gr/seminaria/e-seminaria/paidopsychologia/e-learning-seminario-agchodeis-diataraches-kai-fovies-se-paidia-kritiria-diagnosis-kai-therapeytiki-antimetopisi/

 

Πηγές:

Ενδεικτική Βιβλιογραφία:

 Dugal et al., (2016). Childhood Interpersonal Trauma and its Repercussions in    Adulthood: An Analysis of Psychological and Interpersonal Sequelae. A Multidimentional Approach to Post-Traumatic Stress Disorder

 Downey and Crummy, (2022). The impact of childhood trauma on children’s wellbeing and adult behavior. European Journal of Trauma Association.

 

Σύντομο Βιογραφικό: Ονομάζομαι Νικολέτα Κότσυφα και είμαι απόφοιτη Ψυχολόγος του τμήματος Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (BSc). Συνεχίζω τις σπουδές μου με Μεταπτυχιακό (MSc) στην Κλινική Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο του Derby της Αγγλίας. Μου αρέσει πολύ ο εθελοντισμός, η δημιουργική απασχόληση παιδιών & η λογοτεχνία.

 

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο