Psychopedia.gr

Ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας: Η συμπεριφορά των ατόμων στις συντροφικές σχέσεις

Της Ισμήνης Αραμπατζή, τελειόφοιτη Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων,

Με τον ορό ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας, αναφερόμαστε σε μια διάγνωση που έχει λάβει κάποιος από έναν ειδικό ψυχικής υγείας καθώς πληροί τουλάχιστον 5 από τα 9 διαγνωστικά κριτήρια που περιλαμβάνει η τελευταία έκδοση του διαγνωστικού εγχειριδίου DSM-V και τα οποία αναφέρονται επιγραμματικά σε ένα πρότυπο μεγαλείου και αλαζονείας, ανάγκη για θαυμασμό, κυριαρχία και εξουσία, έλλειψη ενσυναίσθησης και υψηλά επίπεδα ζηλοφθονίας.

 Τα 3 στάδια στις σχέσεις

Τα παραπάνω αποτελούν μόνιμα και σταθερά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας των ατόμων, που αφορούν περίπου το 2-3% του πληθυσμού, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να συνάψουν μακροχρόνιες και ήρεμες σχέσεις ζωής. Οι σχέσεις αυτές συνήθως ακολουθούν ένα «μοντέλο» 3 σταδίων:

1οστάδιο: Ο τρελός έρωτας (Lovebombing)

Ο ναρκισσιστής φροντίζει να «γεμίσει» το ταίρι του με ρομαντισμό, ερωτά, φροντίδα, να τον κάνει να νιώσει σαν να βιώνει ένα έρωτα παραμυθιού όπως κανείς άλλος ποτέ δεν έζησε. Το στάδιο αυτό φυσικά δε διαρκεί για πάντα.

2οστάδιο: Η κακοποίηση

Το άτομο με ναρκισσιστική διαταραχή αρχίζει να υποτιμά, να αγνοεί και να μην θεωρεί πλέον τίποτα αρκετό από όσα του δίνει το ταίρι του, με αποτέλεσμα εκείνο να προσπαθεί όλο και περισσότερο να κερδίσει ξανά την αγάπη και τον παραμυθένιο του ερωτά εξαντλώντας έτσι κάθε ψυχικό του απόθεμα.

3οστάδιο: Η εγκατάλειψη

Ο/Η σύντροφος προσπαθεί να προσαρμοστεί και να ξανακερδίσει τον άνθρωπο που τόση αγάπη του έδειξε κάποτε αλλά ο ναρκισσιστής μη έχοντας πια να κερδίσει τίποτε άλλο προχωρά ήδη σε επόμενη σχέση αφήνοντας τον/την πρώην σύντροφο του να ανταπεξέλθει πιθανότατα με μετατραυματικό στρες, μοναξιά και πλήρη συναισθηματική και ψυχολογική εξουθένωση.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η ισχυρότερη βλάβη που σχετίζεται με την συγκεκριμένη διαταραχή  είναι η αγωνία ή ο «πόνος και η ταλαιπωρία» που βιώνει όχι ο ναρκισσιστής αλλά οι σημαντικοί του/της άλλοι.

Αίτια

Υπάρχουν δυο μοντέλα τα οποία ασχολήθηκαν με την εξήγηση εμφάνισης της διαταραχής χωρίς όμως εμπειρικά δεδομένα. Το μοντέλο της ψυχολογίας του εαυτού του HeinzKohut, εστιάζει στην προσπάθεια του ατόμου να ΄΄κρύψει΄΄ την εξαιρετικά εύθραυστη αυτοεκτίμηση του καθώς ως παιδί μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον οπού οι γονείς δεν εξέφρασαν ποτέ επιδοκιμασία για τις ικανότητες του με αποτέλεσμα εκείνο να δυσκολεύεται να δεχτεί τις αδυναμίες του εδραιώνοντας έτσι μια μη-υγιή αίσθηση εαυτού. Το δεύτερο μοντέλο, το Κοινωνικογνωστικο, διατυπώθηκε από τους Carolyn Morf και Frederick Rhodewalt και συμφωνεί με την άποψη του Kohut αλλά εντάσσει και την εκδοχή του ότι οι άνθρωποι αυτοί χρειάζονται τις διαπροσωπικές αλληλεπιδράσεις όχι για ένα στενό δέσιμο με τους άλλους αλλά με στόχο την διατήρηση της μεγαλειώδους αίσθησης που έχουν για τον εαυτό τους.

Υπάρχει θεραπεία;

Οι ναρκισσιστές δε κατανοούν την σοβαρότητα των επιπτώσεων που έχει η συμπεριφορά τους και συχνά δεν επιδιώκουν τη ψυχοθεραπεία η οποία είναι η μονή που μπορεί να τους βοηθήσει. Συνήθως προτιμάται η θεραπεία ζεύγους ώστε να τεκμηριώνονται τα λεγόμενα του ατόμου και να εντοπίζονται οι πραγματικές δυσκολίες και κακοποιητικές συμπεριφορές.

Σε κάθε περίπτωση η αυτοδιάγνωση δεν είναι η λύση, η σωστή πορεία για την θεραπεία είναι η καθοδήγηση ενός ειδικού ψυχικής υγείας.

Για να ενημερωθείτε περισσότερο σχετικά με τη Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας, τα είδη της διαταραχής, τη θεραπεία και τις σχέσεις με έναν ναρκισσιστή μπορείτε να κάνετε κλικ εδώ: https://psychopedia.gr/29733-2/

 

Bιογραφικό Ισμήνης Αραμπατζή

Ονομάζομαι Αραμπατζή Ισμήνη και είμαι  φοιτήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Η μεγάλη μου αγάπη για την επιστήμη αυτή με παρακινεί διαρκώς να ενημερώνομαι και να εκπαιδεύομαι όσο το δυνατόν περισσότερο παρακολουθώντας σεμινάρια από διάφορους τομείς της ενώ οι κλάδοι που πάντα καταφέρνουν να με εμπνέουν αφορούν την Κλινική Ψυχολογία και τη Θεραπεία Ζεύγους.

 

Πηγές:

American Psychiatric Association. (2013). Διαγνωστικά κριτήρια από DSM-V. Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας

Miller,J.D. Campbell, W.K. Pilkonis, P.A. (2007). Narcissistic personality disorder: relations with distress and functional impairment.
Retrieved from: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0010440X0600112X
Kring,A.M. Davidson,G.C. Neale,J.M.Johnson,S.L. (2010). Ψυχοπαθολογία. Εκδόσεις Gutenberg
Βελίκης Γ., (2021,Ιανουαριος 23).Ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας στο ζευγάρι. Dr. Βελίκης Γιάννης [Video]. YouTube
https://www.youtube.com/watch?v=D0OMFz19I8I

 

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο