Psychopedia.gr

H αξία των κανόνων στα άτομα με αυτισμό.

Όλα τα παιδιά (αλλά και οι ενήλικες) χρειάζονται κανόνες και όρια, ώστε να κατανοήσουν τί είναι αποδεκτό και τί όχι στο πλαίσιο της οικογένειάς τους, του σχολείου και της κοινωνίας γενικότερα.

Μεγάλο μέρος αυτών είναι “άγραφοι” και κοινωνικοί. Ενώ στα άτομα με τυπική ανάπτυξη η κατανόησή τους και εναρμόνισή τους με αυτούς, μπορεί να έλθει και φυσικά, στα άτομα με αυτισμό, κάτι τέτοιο είναι σχεδόν αδύνατο. Η ίδια η φύση της διαταραχής εμποδίζει τα άτομα να δουν τον κόσμο από την οπτική ενός άλλου ατόμου και ως εκ τούτου να κατανοήσουν τί μπορεί να είναι αποδεκτό και τί όχι.

Εκτός από τους κοινωνικούς κανόνες, κάθε άτομο, οικογένεια και σύστημα έχει κανόνες, οι οποίοι λειτουργούν ως ρυθμιστές και βασίζονται συνήθως στις αξίες και την σπουδαιότητα που δίνει το κάθε σύστημα σε συγκεκριμένες συμπεριφορές. Και οι δύο κατηγορίες κανόνων και ορίων είναι εξίσου σημαντικές για όλα τα άτομα μία κοινωνίας.

Ας εστιάσουμε στα άτομα με αναπτυξιακές διαταραχές όπως είναι ο αυτισμός. Τα παιδιά με αυτισμό χωρίς συγκεκριμένους κανόνες και κατάλληλα όρια, ξεφεύγουν ευκολότερα των καταστάσεων. Είναι επίσης πολύ δύσκολο τα άτομα με αυτισμό να κατανοήσουν μόνα τους την φυσική ροη των πραγμάτων σε σχέση με το περιβάλουν και τους συνανθρώπους τους. Οι κανόνες και τα όρια προσφέρουν ένα είδος ασφάλειας και πρόβλεψης των προσδοκιών που υπάρχουν απέναντί τους.

Για να βοηθήσετε στο μέγιστο δυνατό ένα παιδί με αυτισμό να κατανοήσει τους κανόνες και τα όρια, πρέπει αυτοί να είναι ξεκάθαροι, απόλυτοι (άσπρο – μαύρο) και στα πλαίσια των δυνατοτήτων του παιδιού. Για παράδειγμα θα πείτε “Στους διαδρόμους του σουπερ μάρκετ, περπατάμε (αντί να τρέχουμε)” αποφεύγοντας να πείτε “Στους διαδρόμους των μαγαζιών” γενικά. Τουλάχιστον στην αρχή της προσπάθειας θέσπισης κανόνων τα παραπάνω χαρακτηριστικά πρέπει να είναι έντονα. Πρέπει να υπενθυμίζετε επίσης συνέχεια στο παιδί τί προσδοκάται από αυτό, είτε συζητάτε μαζί του για μία συνηθισμένη κατάσταση (μία από τις καθημερινές του ρουτίνες), είτε για μία εντελώς καινούργια.

Η διαδικασία της γενίκευσης των κανόνων από ένα πλαίσιο σε ένα άλλο είναι δύσκολη και το παιδί χρειάζεται συνεχή βοήθεια. Θα πρέπει λοιπόν να μην θεωρήσετε δεδομένο ότι το παιδί επειδή έχει κανόνα να μην τρέχει στους διαδρόμους των σουπερ μάρκετ, ότι δεν θα το κάνει και στο μαγαζί με τα παιχνίδια. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να πείτε για παράδειγμα: “Στους διαδρόμους του μαγαζιού με τα παιχνίδια, όπως και του σουπερ μάρκετ, περπατάμε (δεν τρέχουμε)“.

Εντελώς ξεκάθαρες και απόλυτες πρέπει να είναι και οι συνέπειες που θα έχει το παιδί εφόσον σπάσει του κανόνες. Χαρακτηριστικό είναι ότι πρέπει να είναι γνώστες από πριν και να μην επινοούνται την στιγμή εκείνη που το παιδί ξεφεύγει των ορίων. Σημαντικό είναι επίσης η συνέπεια να είναι άμεση και όχι σε μελλοντικό χρόνο (για παράδειγμα δεν θα πείτε “Αν συμπεριφέρεσαι έτσι, αύριο δεν θα φας παγωτό”). Στο ζήτημα των συνεπειών επίσης πρέπει να είσαστε πάντα και σε οποιαδήποτε περίσταση έτοιμοι να τις εφαρμόσετε. Αν θεωρείτε ότι δεν θα καταφέρετε σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο να εφαρμόσετε την ποινή, είναι καλύτερα να μην θέσετε την προειδοποίηση με την προοπτική ότι σίγουρα θα πιάσει. Στα ίδια πλαίσια πρέπει να είσαστε πάντα προετοιμασμένοι (είτε το παιδί γνωρίζει την συνέπεια, είτε την μαθαίνει) για την αντίσταση και την αντίδρασή του. Σε οποιαδήποτε περίπτωση αποφύγετε υπερβολικές αντιδράσεις, εκδικητικότητα και ασυνέπεια. Παραμείνετε αυστηροί στην εφαρμογή των κανόνων και των συνεπειών τους και αποφύγετε διαπραγματεύσεις και διαπληκτισμούς εκείνη την στιγμή.

Πώς θα μάθετε στα παιδιά τους κανόνες και τις συνέπειες; Ένας καλός τρόπος είναι η οπτικοποίησή τους, μέσω ζωγραφιών, φωτογραφιών ή εικόνων από το διαδίκτυο. Ένας άλλος είναι οι κοινωνικές ιστορίες, ενώ ανάλογα με το γνωστικό επίπεδο του παιδιού, το παιχνίδι ρόλων μπορεί να βοηθήσει. Τους κανόνες σε οποιαδήποτε περίπτωση καταγράψτε τους μαζί με το παιδί, ώστε να είναι και αυτό μέρος της διαδικασίας. Δώστε προσοχή τέλος στις λέξεις που χρησιμοποιείτε και αποφεύγετε τα μην, δεν, όχι κτλ. Πείτε λοιπόν “Μέσα στο σπίτι περπατάμε” και όχι ”Μέσα στο σπίτι ΔΕΝ τρέχουμε.”

Eνημερωθείτε για το ΝΕΟ Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα από το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης Psychopedia με θέμα: “Αυτισμός: Εκπαίδευση στην Πρώιμη Παρέμβαση & Θεραπευτική αντιμετώπιση”. Ημερομηνία έναρξης: Σάββατο 2/11/2019

Απευθύνεται σε: Ψυχολόγους και Ειδικούς Ψυχικής υγείας, Εκπαιδευτικούς, Ειδικούς παιδαγωγούς, Νηπιαγωγούς, Λογοθεραπευτές, Εργοθεραπευτές, Κοινωνικούς λειτουργούς και στο ευρύτερο ενδιαφερόμενο κοινό.

*Δυνατότητα ασύγχρονης παρακολούθησης E– learning (αποστολή βιντεοσκοπημένης της εισήγησης για κάθε συνάντηση του Εκπαιδευτικού προγράμματος).

Για περισσότερες πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής μπορείτε να κάνετε κλικ εδώ: https://psychopedia.gr/aytismos-ekpaideysi-stin-proimi-paremvasi-amp-therapeytiki-antimetopisi-enarxi-2-11-2019/

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο