H ενσυναίσθηση είναι το κύριο, σπουδαιότερο και πιο αξιόπιστο εργαλείο για τους ψυχοθεραπευτές. Σύμφωνα με τον Daniel N. Stern (2002) ενσυναίσθηση επιτρέπει τους Ειδικούς ψυχικής υγείας να σχετίζονται με αυτούς που φροντίζουν, να έχουν μια αίσθηση αυτού που νιώθουν. Βοηθά επίσης να βάλουν σε προοπτική στις εμπειρίες τους, κατανοώντας πώς επηρεάζονται από τα περιστατικά που αναλαμβάνουν. Όταν έχουν μια διορατικότητα, μια ακριβή προαίσθηση ή φαίνεται να διαβάζουν το μυαλό του θεραπευόμενου, αυτό μπορεί επίσης να είναι αποτέλεσμα ενσυναίσθησης. Χωρίς αυτό, δεν μπορούν οι ειδικοί να είναι αποτελεσματικοί θεραπευτές.
Η ενσυναίσθηση είναι αναπόσπαστο, απαραίτητο εργαλείο της ειδικότητας. Αυτό είναι ένα από τα οφέλη της ενσυναίσθησης. Ταυτόχρονα έχει και μειονεκτήματα. Εάν η ενσυναίσθηση είναι ένα τόσο βασικό και ωφέλιμο εργαλείο ψυχοθεραπείας, γιατί τόσοι πολλοί από τους αφοσιωμένους και έμπειρους ψυχοθεραπευτές παρασύρονται από την εργασία με αναξιοπαθούντες πελάτες;
Είναι δυνατόν η ενσυναίσθηση να είναι στην πραγματικότητα ένα δίκοπο μαχαίρι, που μπορεί να προσφέρει βοήθεια αλλά και με όχι την κατάλληλη διαχείριση να προκαλέσει και προβλήματα στον θεραπευτή; Μήπως το ίδιο εργαλείο που διευκολύνει την κατανόηση των θεραπευόμενων απειλεί και την ευημερία τους κατά καιρούς; Η σύντομη απάντηση είναι ναι. Πολλοί θεραπευτές υποφέρουν στη δουλειά τους ως αποτέλεσμα “ασυνείδητης ενσυναίσθησης”, δηλαδή, διαδικασίες ενσυναίσθησης που είναι έξω από την επίγνωση του θεραπευτή και επομένως και εκτός του ελέγχου του. Πολλές από τις κοινές παγίδες του θεραπευτή έχουν ρίζες ή τουλάχιστον μια σχέση με την ασυνείδητη ενσυναίσθηση που έχει πάει στραβά, συμπεριλαμβανομένων των φαινομένων που ορίζονται αργότερα σε αυτό το κεφάλαιο: μη διαχειρίσιμη αντιμεταβίβαση, προβολική ταύτιση, κόπωση συμπόνιας, αντικαταστάτης τραυματισμός και εξάντληση.
Γιατί οι θεραπευτές υποφέρουν ως αποτέλεσμα της δουλειάς τους; Σίγουρα, γενικά προβλήματα του χώρου εργασίας μπορούν να συμβάλουν στην εξουθένωση. Όταν τα ωράρια, τα φορτία πελατών, οι αποζημιώσεις, οι συγκρούσεις συναδέλφων και διοικητικών υπηρεσιών, ο εκφοβισμός κ.λπ. δεν διαχειρίζονται επαρκώς, οποιοσδήποτε εργαζόμενος σε οποιαδήποτε δουλειά μπορεί να υποφέρει.
Μερικές από τις ενδείξεις για την απάντηση σε αυτή την ερώτηση βρίσκονται στον κλάδο της ψυχοθεραπείας που ειδικεύεται στη θεραπεία ατόμων που έχουν τραυματιστεί. Από τότε που η διάγνωση της διαταραχής μετατραυματικού στρες (PTSD) εισήχθη στο Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών (DSM) της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρείας το 1980, η εργασία με τραυματισμένα άτομα και ομάδες έχει γίνει δημοφιλής. Κατά τη διάρκεια των επόμενων ετών, έχει γίνει επίσης συνηθισμένο για τους ψυχοθεραπευτές, καθώς και τους συμβούλους και τους προϊσταμένους τους, να παρατηρούν αρνητικές συνέπειες από την εργασία με τραυματισμένους πελάτες.
Οι συνέπειες εκτείνονται πέρα από τον αντίκτυπο στους ψυχοθεραπευτές που υποφέρουν. Οι χώροι εργασίας τους μπορεί να χαθούν από τις χαμένες ώρες εργασίας λόγω των ημερών ασθενείας και της προσωπικής άδειας, των αξιώσεων αποζημίωσης των εργαζομένων και των εξόδων της πρόωρης συνταξιοδότησης. Επίσης, φυσικά, Οι σχέσεις με την οικογένεια και τους φίλους μπορεί να πληγωθούν όταν επιτρέπεται στους πελάτες να παρεισφρήσουν στην προσωπική ζωή ενός θεραπευτή.
Δεν είναι νέο για τους θεραπευτές ότι μπορεί να υποστούν αρνητικές συνέπειες από την εργασία με τραυματισμένα άτομα. Ωστόσο, είναι νέο για την επαγγελματική κοινότητα να το προσέχει οργανωμένα. Τα πρώτα βιβλία που αναγνώρισαν τέτοιους κινδύνους δημοσιεύθηκαν στα μέσα της δεκαετίας του 1990 και επικεντρώθηκαν σε όσους εργάζονται με τραύμα: Wilson and Lindy’s (1994) Countertransference in the Treatment of PTSD, Figley’s (1995) Compassion Fatigue, Stamm’s (1995) Secondary Traumatic Stress, και Pearlman και Saakvitne (1995) Trauma and the Therapist. Κάθε ένα από αυτά τα βιβλία έχει συνεισφέρει στον τομέα με σχετικές θεωρίες. Όλα περιλαμβάνουν συστάσεις για τους θεραπευτές να δώσουν μεγαλύτερη προσοχή στις προσωπικές και επαγγελματικές τους ανάγκες, συμπεριλαμβανομένης της τακτικής διαβούλευσης. Ωστόσο, κανένας από αυτούς δεν έχει κοιτάξει τι συμβαίνει μέσα στον θεραπευτή που υποκύπτει στον αντίκτυπο του τραύματος του πελάτη του-τραύμα—τι συμβαίνει στον εγκέφαλο και το σώμα του. Και κανένας δεν έχει κοιτάξει πέρα από συμπεριφορικές παρεμβάσεις. Σε αυτόν τον τόμο, οι αναγνώστες θα μάθουν πώς η δυσφορία του πελάτη επηρεάζει τον εγκέφαλο και το σώμα του θεραπευτή και θα λάβουν εκπαίδευση σε σωματικές και γνωστικές δεξιότητες για να αυξήσουν την επίγνωση και να μεσολαβήσουν στα αποτελέσματα.
Eνημερωθείτε για το ΝΕΟ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο από το Κέντρο Εκπαίδευσης και Ψυχοθεραπείας Psychopedia με θέμα: Βασικές αρχές κινητοποιητικής συνέντευξης.
Hμερομηνία διεξαγωγής: Κυριακή 10 Aπριλίου 2022. Ώρα διεξαγωγής: 11.00-13.00.
Επιπλέον δυνατότητα Οnline παρακολούθησης μέσω της πλατφόρμας Zoom.
Επιπλέον δυνατότητα Ασύγχρονης παρακολούθησης (αποστολή βίντεο της εισήγησης, οι συμμετέχοντες το παρακολουθούν στο δικό τους χρόνο).
Απευθύνεται σε: Ειδικούς Ψυχικής υγείας, φοιτητές ψυχολογίας και το άμεσα ενδιαφερόμενο κοινό.
Για περισσότερες πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής μπορείτε να κάνετε κλικ στην παρακάτω εικόνα:
ΝΕΟ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο: Βασικές αρχές κινητοποιητικής συνέντευξης
Πηγή: Rothschild, Babette. Help for the Helper: The Psychophysiology of Compassion Fatigue and Vicarious Trauma (Norton Professional Books (Hardcover)) (p. 10). W. W. Norton & Company.
