Psychopedia.gr

Τι είναι η συναισθηματική πείνα;

Της Μαρίας Γιαννοπούλου  -Ψυχολόγου Α.Π.Θ, MSc in Psychiatry,Εκπ. στην Gestalt Ψυχοθεραπεία

Οι αρνητικές συνέπειες

Η κατανάλωση της τροφής για συναισθηματικούς λόγους (συνειδητούς και μη), μπορεί να μας προσφέρει μια στιγμιαία χαλάρωση αλλά δεν είναι λύση, αντίθετα δημιουργεί σε βάθος χρόνου μεγαλύτερα προβλήματα: ψυχολογική εξάρτηση από το φαγητό για να νοιώσουμε καλύτερα, συσσώρευση λίπους στον οργανισμό και κυρίως δείχνει ότι κουκουλώνουμε τα θέματα που μας προκαλούν άγχος, θυμό, απογοήτευση ακόμα και κατάθλιψη, με άλλα λόγια ‘’μπουκώνουμε’’ τις συναισθηματικές μας τρύπες.

Η ψυχοσυναισθηματική κατανάλωση φαγητού σχετίζεται άμεσα με τη νοητικοσυναισθηματική μας διάθεση. Όσο περισσότερα άλυτα θέματα συσσωρεύονται τόσο περισσότερο πιθανό είναι ν’ αναπτύξουμε την τάση για κατανάλωση τροφής σαν ψυχοσυναισθηματικό αντίδοτο και να εξαρτηθούμε απ’ αυτή τη αντίδραση. Συνήθως καταφεύγουμε στο φαγητό όταν νοιώθουμε σαν να βρισκόμαστε σε αδιέξοδο, σε απογοήτευση, χωρίς ιδιαίτερη πίστη πως μπορούν ν’ αλλάξουν τα πράγματα ή σε κατάσταση άγχους. Προσπαθούμε να ξεφύγουμε απ’ αυτήν την κατάσταση με το φαγητό και στην επόμενη δυσκολία επαναλαμβάνουμε την συμπεριφορά αυτή, έτσι μπαίνουμε σ’ ένα φαύλο κύκλο. Το κλειδί για να σπάσουμε αυτόν τον κύκλο είναι ν’ αλλάξουμε τον τρόπο που σκεφτόμαστε κι αντιμετωπίζουμε τα θέματα μας. Πολλές φορές η ψυχολογική υποστήριξη είναι πολύτιμη για ν’ ανακαλύψουμε τις πτυχές του εαυτού μας και των καταστάσεων που θα μας δώσουν διαφορετικές λύσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε.

Πως μετά από αυτή την πρώτη κουβέντα με τον εαυτό μας μπορούμε να ξεχωρίσουμε τη βιολογική από τη συναισθηματική πείνα; Ποια είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε κατάστασης:

  • Η βιολογική πείνα είναι φυσιολογική ανάγκη για να κρατηθεί ο οργανισμός στη ζωή. Κάθε 4 με 5 ώρες νιώθουμε ότι πεινάμε. Η συναισθηματική πείνα λαμβάνει χώρα μετά από δυσάρεστα γεγονότα π.χ. μετά από διαπληκτισμό. Μπορεί να έχουμε φάει μια ώρα πριν και να νιώθουμε έντονη πείνα. Η συναισθηματική πείνα “έρχεται ξαφνικά” τη μια μπορεί να μην σκεφτόμαστε καν το φαγητό και την άλλη να νιώθουμε απίστευτα πεινασμένοι. Η βιολογική πείνα έρχεται σιγά-σιγά υπάρχουν σημάδια που ειδοποιούν ότι πλησιάζει η ώρα του φαγητού.
  • Η συναισθηματική πείνα είναι άμεση, επιτακτική και χρειάζεται για την ικανοποίησή της συγκεκριμένη τροφή π.χ. σοκολάτα, συγκεκριμένο γλυκό. Η βιολογική πείνα μπορεί να περιμένει, θέλουμε να φάμε αλλά μπορούμε να περιμένουμε και παρά τις προτιμήσεις μπορούμε εναλλακτικά να επιλέξουμε κάτι άλλο.
  • Στην συναισθηματική πείνα η κατάποση του φαγητού είναι γρήγορη, αυτόματη, μηχανική, χωρίς συνειδητοποίηση και δεν αντιλαμβανόμαστε την ποσότητα φαγητού που καταναλώνουμε. Δεν μπορούμε να σταματήσουμε γιατί δεν νιώθουμε να έχουμε χορτάσει παρά τις μεγάλες ποσότητες φαγητού που καταναλώσαμε. Στην βιολογική πείνα υπάρχει επίγνωση του τι τρώμε, πόσο γεμάτο ή άδειο είναι το στομάχι μας και το αίσθημα του κορεσμού έρχεται να μας δηλώσει ότι καλύψαμε τις ανάγκες του οργανισμού μας.
  • Το αίσθημα ενοχής χαρακτηρίζει την συναισθηματική πείνα. Ενώ το άτομο τρώει για να αισθανθεί καλύτερα καταλήγει, μόλις αφήσει το κουτάλι από το χέρι να έχει επιπλέον το φορτίο της ενοχής… ακολουθούν η αυτομομφή, οι τύψεις, η ντροπή, οι υποσχέσεις ότι αυτό συμβαίνει για τελευταία φορά. Στη βιολογική πείνα δεν υπάρχει η ενοχή γιατί με την τροφή καλύπτεις την ανάγκη να παραμείνεις ζωντανός.

Οι περισσότερες δίαιτες αδυνατίσματος αποτυγχάνουν γιατί δεν λαμβάνουν υπόψη τους ψυχολογικούς παράγοντες που σχετίζονται με την πείνα. Το πρώτο πράγμα που είναι απαραίτητο να καταλάβει το άτομο που ακολουθεί μια δίαιτα είναι η διάκριση ανάμεσα στη βιολογική και τη συναισθηματική πείνα. Είναι απαραίτητη η συγκεκριμένη γνώση προκειμένου όχι μόνο να χάσει κιλά, αλλά να αλλάξει τον τρόπο σκέψης του γύρω από το φαγητό.

Πώς να σπάσετε την ψυχολογική εξάρτηση από το φαγητό

Μπορεί κάποιος να βοηθήσει τον εαυτό του ν’ αντιμετωπίσει τη συνήθεια του συναισθηματικού φαγητού ή και την εξάρτηση:
• Σημειώστε αναλυτικά για μια βδομάδα κάθε μέρα τι τρώτε και τι διάθεση είχατε όταν νοιώσατε την επιθυμία για κάποιο φαγητό. Τότε θα διαπιστώσετε ξεκάθαρα αν έχετε ψυχολογική εξάρτηση από το φαγητό.
• Μειώστε την ποσότητα κατανάλωσης φαγητών πλούσιων σε λιπαρά, σε ζάχαρη, των γλυκών αλλά και λιπαρών-αλμυρών τροφών όπως π.χ. τα πατατάκια.
• Αποφύγετε να προμηθεύσετε το σπίτι σας εύκολα σνακ και γλυκά. Γεμίστε το ψυγείο σας με τροφές πλούσιες σε τρυπτοφάνη καθώς αυξάνει τη σεροτονίνη. Τέτοιες τροφές είναι: η γαλοπούλα, ο σολωμός, ο βακαλάος, ο τόνος. Το Ωμέγα-3 βοηθά επίσης στην φυσιολογική παραγωγή της σεροτονίνης στον οργανισμό.
• Προσπαθήστε να κοιμηθείτε 7-8 ώρες καθημερινά, ιδανικά ξαπλώστε νωρίς το βράδυ. Αν ο οργανισμός δεν ανανεωθεί με το νυχτερινό ύπνο θ’ αναζητήσει στη διάρκεια της μέρας ν’ αναπληρώσει την ενέργεια που του λείπει μέσω της τροφής και ιδιαίτερα με ζάχαρη.
• Προσπαθήστε να βάλετε στην καθημερινότητα σας κίνηση χωρίς άγχος. Κάντε έναν περίπατο κάθε μέρα, ένα σπορ ή πηγαίνετε στο γυμναστήριο. Έρευνες έδειξαν επίσης ότι η γιόγκα και ο διαλογισμός βοηθούν στη βελτίωση της διάθεσης και στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης.
• Τολμήστε ν’ απευθυνθείτε σ’ έναν/μία ψυχολόγο-ψυχοθεραπευτή ώστε να έχετε την υποστήριξη που μπορεί να χρειάζεστε για ν’ αλλάξετε συνήθειες, αλλά και τρόπο σκέψης.

 

Σύντομο βιογραφικό Μαρίας Γιαννοπούλου

Η Γιαννοπούλου Μαρία είναι απόφοιτος Ψυχολογίας του Α.Π.Θ και κάτοχος μεταπτυχιακού MSc in Psychiatry  του πανεπιστημίου του Cardiff.Εκπαιδεύεται στην Gestatl ψυχοθεραπεία του Gestalt Foundation.Από το 201 4 συντονίζει σχολές γονέων και βιωματικά σεμινάρια/ομιλίες Επιπλέον συντονίζει εθελοντικά ομάδες εφήβων στο Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Θεσσαλονίκης. Από το 2015 παρέχει τις υπηρεσίες της ιδιωτικά σε ενήλικες σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο. Ειδικεύεται σε θέματα άγχους, φοβιών και ψυχοσωματικών συμπτωμάτων.

Θεσσαλονίκη, 6942217440, maria.giannopulu@gmail.com

 

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο