Psychopedia.gr

Πώς να μιλήσουμε στα παιδιά για τα άσχημα γεγονότα της ζωής.

Της Δέσποινας Χατζηγρηγοριάδου, Ψυχολόγου Α.Π.Θ, ειδίκευση στη Σχολική Ψυχολογία

Είναι δύσκολο να προσπαθούμε να κρατήσουμε τα παιδιά μακριά από  προβλήματα και άσχημα γεγονότα της ζωής. Τα παιδιά όσο μεγαλώνουν έχουν ανάγκη να γνωρίζουν την πραγματικότητα στην οποία ζουν, όσο προβληματική ή περίπλοκη μπορεί να είναι. Η διαστρέβλωση της πραγματικότητας και πόσο μάλλον η ωραιοποίησή της αποτελεί προβλεπτικό παράγοντα για μελλοντικές δυσκολίες προσαρμογής και διαχείρισης της ενήλικης ζωής.

Όσο τα παιδιά έρχονται αντιμέτωπα με την αλήθεια τόσο πιο ικανά γίνονται στο να την αποδεχτούν και να προσαρμόσουν την καθημερινότητά τους. Αντίθετα, τα ψέματα και η προσπάθεια των ατόμων που τα φροντίζουν να τα κρατούν προφυλαγμένα από άσχημες ειδήσεις ή προβλήματα που αφορούν την οικογένεια και όχι μόνο, μπορούν να δημιουργήσουν φόβους και ανασφάλειες στα παιδιά.

Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να κρατάμε τα παιδιά ενήμερα για οτιδήποτε συμβαίνει στην οικογένεια και τον έξω κόσμο;

Όχι, τα παιδιά είναι καλό να γνωρίζουν και να συζητούν με τους γονείς τους γεγονότα τα οποία θα πρέπει να αξιολογούνται και μετά να επιλέγονται. Αρχικά, ένας παράγοντας αξιολόγησης είναι κατά πόσο ένα συγκεκριμένο γεγονός ή πρόβλημα επηρεάζει την οικογένεια. Όταν οι γονείς αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα και αυτό επηρεάζει τη διάθεσή τους ή αλλάζει την καθημερινότητά τους, τότε καλό θα ήταν τα παιδιά να είναι ενήμερα, προκειμένου να κατανοήσουν την αλλαγή συμπεριφοράς των γονιών τους και να μη νιώσουν ενοχικά. Για παράδειγμα το πένθος σε μια οικογένεια επηρεάζει τη διάθεση όλων. Γι΄ αυτό το παιδί θα πρέπει να γνωρίζει ότι οι άνθρωποι γύρω του είναι στεναχωρημένοι και δεν παίζουν μαζί του όπως πριν, αλλά αυτό δεν θα κρατήσει για πάντα, είναι παροδικό και φυσικά δεν φταίει το ίδιο για όλες αυτές τις αλλαγές.

Έπειτα, είναι σημαντικό να συζητάμε με τα παιδιά γεγονότα και καταστάσεις που αντιστοιχούν στην ηλικία και το νοητικό τους επίπεδο. Προφανώς, σε ένα παιδί 5 ετών που βλέπει τον πατέρα του με συμπτώματα κατάθλιψης, λόγω των οικονομικών προβλημάτων, δεν μπορούμε να εξηγήσουμε το φαινόμενο της οικονομικής κρίσης της χώρας, αλλά μπορούμε να του δώσουμε να καταλάβει ότι ο μπαμπάς είναι θλιμμένος γιατί έχει δυσκολίες στη δουλειά και προσπαθεί βρει λύση. Με αυτόν τον τρόπο αποτρέπουμε τα συναισθήματα απόρριψης που μπορεί να νιώσει το παιδί βλέποντας έναν πατέρα απόμακρο και αδιάφορο.

Για μια τέτοιου είδους συζήτηση είναι χρήσιμο:

  • Να έχουμε προετοιμάσει από πριν τι θέλουμε να πούμε και πως θα το πούμε.
  • Να επιλέξουμε μια ήσυχη και χαλαρή στιγμή κατά την οποία το παιδί θα μπορεί να συγκεντρωθεί απόλυτα σε αυτό που του λέμε.
  • Να ακούσουμε πρώτα το ίδιο το παιδί. Για το τι μπορεί ήδη να ξέρει, τις σκέψεις που έχει κάνει, τι έχει ακούσει και τι έχει καταλάβει από μόνο του. Σε αυτό το σημείο είναι πολύ σημαντικό να ακούσουμε ό, τι έχει να μας πει το παιδί, να μη το διακόψουμε ή διορθώσουμε και να μη προτρέξουμε να μιλήσουμε πρώτοι. Τα λεγόμενά του θα κρίνουν και τη δική μας παρέμβαση.
  • Να μοιραστούμε με το παιδί τα συναισθήματά μας και παράλληλα να δείξουμε ότι παρόλη την άσχημη κατάσταση έχουμε τη δύναμη να συνεχίσουμε.
  • Να πούμε την αλήθεια. Η αλήθεια, πολλές φορές, είναι πιο εύκολη να ειπωθεί, με συγκεκριμένα γεγονότα και απλό λεξιλόγιο. Δεν χρειάζονται λεπτομέρειες.
  • Να μη φοβόμαστε να απαντήσουμε «Δεν ξέρω». Για παράδειγμα σε μια ερώτηση όπως «Γιατί κάποιοι άνθρωποι είναι κακοί και σκοτώνουν άλλους ανθρώπους»; Δεν μπορούμε να έχουμε μια απάντηση για όλα.

Τέλος, είναι σημαντικό να παρακολουθούμε τα αποτελέσματα που μπορεί να έχει μια τέτοια συζήτηση στο παιδί. Ίσως χρειαστεί να απαντήσουμε εκ νέου σε τυχόν απορίες που μπορεί να προκύψουν από το παιδί μελλοντικά και να είμαστε προετοιμασμένοι για ενδεχόμενη επανάληψη της συζήτησης. Τα παιδιά συνεχίζουν και μετά τη συζήτηση να επεξεργάζονται κάθε λέξη που άκουσαν από τους γονείς, γεγονός που μπορεί να φέρει στην επιφάνεια νέα ερωτήματα. Μακροπρόθεσμα και όσο το παιδί μεγαλώνει, είναι καλό να αναπροσαρμόζονται τα λεγόμενα και να επαναλαμβάνεται η εξήγησή τους ανάλογα με την ηλικία του.

Ενημερωθείτε για το ΝΕΟ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο από το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης Psychopedia με θέμα: “Παιδί και πένθος – Κατάλληλοι τρόποι διαχείρισης” . Ημερομηνία διεξαγωγής: Κυριακή 24/2/2019, ώρα: 12:00-14:00. Δυνατότητα παρακολούθησης μέσω Skype και Ασύγχρονης Παρακολούθησης (Αποστολή βιντεσκοπημένης της εισήγησης). Για περισσότερες πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής μπορείτε να κάνετε κλικ εδώ: https://psychopedia.gr/neo-seminario-quot-paidi-kai-penthos-katalliloi-tropoi-diacheirisis-quot-24-02-2019/

Πηγή: www.apa.org

 

Σύντομο βιογραφικό Δέσποινας Χατζηγρηγοριάδου

Η Δέσποινα Χατζηγρηγοριάδου σπούδασε Ψυχολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Απέκτησε κλινική εμπειρία στο Κέντρο Ψυχικής Υγείας Κατερίνης, συμπεριλαμβανομένου του Ιατροπαιδαγωγικού τμήματος και στο Ψυχιατρικό τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου Κατερίνης (Κλινική Οξέων Ψυχιατρικών Περιστατικών του πρώην Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Πέτρας Ολύμπου). Διετέλεσε εκπαιδεύτρια στο Δημόσιο ΙΕΚ Κατερίνης και στο Επιμορφωτικό πρόγραμμα «ΣΧΟΛΕΣ ΓΟΝΕΩΝ» του Ε.Π. «Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση». Παρείχε ψυχολογικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες στο ιδιωτικό εκπαιδευτήριο ΠΛΑΤΩΝ και στο ΤΕΕ Ειδικής Αγωγής Κατερίνης. Συμμετέχει στο τρέχον πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών στη Σχολική Ψυχολογία του Ιταλικού Πανεπιστημίου TOR VERGATA.

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο