Psychopedia.gr

Επικοινωνώντας με Ένα Μη-Λεκτικό Παιδί.

Όταν επικοινωνούμε με κάποιον έχουμε έναν στόχο: να μεταφέρουμε ένα μήνυμα που ο δέκτης θα κατανοήσει. Η επικοινωνία είναι μία ανθρώπινη ανάγκη και αποτελεί μέρος της κοινωνικότητας του ατόμου. Την ίδια αυτή ανάγκη βιώνει και ένα μη-λεκτικό παιδί (non-verbal child), εκείνο το παιδί δηλαδή που δεν έχει αναπτύξει ομιλία, αλλά έχει τα ίδια δικαιώματα στην επικοινωνία όπως όλοι μας.

Η ομιλία λανθασμένα πολλές φορές ταυτίζεται  με την επικοινωνία, στην πραγματικότητα όμως αποτελεί μέρος της και όχι όλον. Απλώς σκεφτείτε τι θα ήταν τα λόγια χωρίς τα εξωλεκτικά σημεία που τα συνοδεύουν, χωρίς εκφράσεις προσώπου, νοήματα, προσωδία ή σημεία στίξης για τον γραπτό λόγο (ή ακόμη και emoticons!): μία στείρα, απρόσωπη έκθεση ιδεών.

Πού θέλω να καταλήξω;
Επικοινωνία μπορεί να υπάρξει και χωρίς ομιλία: πιθανό να έχετε ακούσει ότι η επικοινωνία είναι κατά 90% περίπου μη λεκτική. Δηλαδή ισοπεδώνουμε την ομιλία; Δεν την αποδεχόμαστε και αφήνουμε τα μη λεκτικά παιδιά χωρίς θεραπεία; Όχι βέβαια. Δεν κάνουμε συγκρίσεις, ούτε συναγωνισμό. Απλώς μιλούμε για δύο διαφορετικά πράγματα.

Πολύ συχνά οι γονείς παιδιών με καθυστέρηση ανάπτυξης λόγου ή νηπίων με αυτισμό μας λένε τα εξής: “Πότε θα μιλήσει; Να ακούσω μία λέξη μόνο και θα είμαι ευτυχισμένος”. Μέχρι, όμως να έρθει η άγια εκείνη ώρα, τι; Το θέμα είναι, εκτός από κοινωνικό και πρακτικό. Πώς θα δείξει το παιδί ότι πεινά, ότι πονάει, ότι θέλει να πάει στην τουλέτα; Πώς θα καταλάβει ο γονέας ότι το παιδί είναι κουρασμένο, ότι θέλει κάτι άλλο από αυτό που του προσφέρει, ότι χτύπησε; Γιατί και το κλάμα έχει τα όριά του. Οι περισσότεροι ξέρετε ακριβώς τι εννοώ. Γιατί να μην προσφέρουμε στο παιδί και σε όλα τα μέλη της οικογένειάς του το δικαίωμα της επιτυχούς επικοινωνίας;

Οι παρακάτω συμβουλές έχουν αυτόν τον στόχο: Να σας βοηθήσουν να επικοινωνείτε με το παιδί σας με επιτυχία και να οργανώσετε την καθημερινότητά σας με τον τρόπο που ταιριάζει στην δική σας οικογένεια και στο δικό σας παιδί και να προωθήσετε τις δεξιότητες επικοινωνίας και (γιατί όχι;) ομιλίας.

1. Βλεμματική επαφή.
Κάνετε το παιδί να σας κοιτάξει, να σας προσέξει, ώστε να είστε σίγουροι ότι σας καταλαβαίνει. Δείτε τρόπους για να το επιτύχετε εδώ.

2. Πρόσωπο με πρόσωπο.
Βεβαιωθείτε ότι βρίσκεστε στο ίδιο επίπεδο, στο ίδιο ύψος με το παιδί. Έτσι είναι ευκολότερο και πιο ευχάριστο.

3. Επιλογές.
Δώστε στο παιδί να επιλέξει μεταξύ δύο αντικειμένων/ δραστηριοτήτων: “Θέλεις νερό ή χυμό;”. Κρατήστε τα αντικείμενα μπροστά του ή συμβολίστε τις δραστηριότητες με νοήματα, εικόνες ή αντικείμενα. Σε περιπτώσεις που δεν είναι εφικτό συμβολίστε τις επιλογές με τις παλάμες σας και αφήστε το παιδί να διαλέξει χέρι.

4. Ομιλία.
Μην σταματάτε να του μιλάτε, όπως θα κάνατε σε κάθε άλλη περίπτωση. Το παιδί πρέπει να αναπτύσσει και ακουστική κατανόηση.

5. Κώδικας.
Βρείτε έναν κώδικα επικοινωνίας για τα βασικά και γρήγορα: για παράδειγμα, μπορεί να μάθει να χτυπά μία φορά παλαμάκια για το ναι και δύο για όχι.

6. Μάτια τέσσερα.
Αφουγκραστήτε το παιδί σας και αντιμετωπίστε κάθε συμπεριφορά αλληλεπίδρασης ως απόπειρα επικοινωνίας. Δώστε προσοχή στα σημάδια που σας δίνει και συσχετίστε συμπεριφορές.

7. Μορφές έκφρασης.
Δώστε στο παιδί την ευκαιρία να εκφραστεί με κάθε τρόπο: ζωγραφίζοντας, παίζοντας, χορεύοντας. Βοηθά το να συμμετέχετε κι εσείς, ώστε να δείτε τα πράγματα από την δική του πλευρά.

8. “Καθρέφτισμα”.
Συχνά τα παιδιά με αυτισμό μπορούν να επικοινωνήσουν χρησιμοποιώντας παιχνίδια, γαντόκουκλες, καθρέφτες ή τραγούδια κυρίως γιατί είναι δύσκολο να εδραιώσουν βλεμματική επαφή. Ενισχύουμε τις συμπεριφορές αυτές και τις χρησιμοποιούμε ως βοήθημα.

9. Κάρτες και βιβλία επικοινωνίας.
Φωτογραφήστε αντικείμενα, μέρη, ανθρωπους και φτιάξτε ένα μικρό άλμπουμ επικοινωνίας για να κουβαλά πάντα μαζί του και να δείχνει εύκολα και γρήγορα ότι θέλει να επικοινωνήσει μαζί σας ή με άλλους.

10. Σημειωματάριο.

Αν μπορεί να γράψει ή ακόμη και να ζωγραφίσει, γιατί να μην το κάνει;

Eνημερωθείτε για το ΝΕΟ Εκπαιδευτικό Σεμινάριο από το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης Psychopedia με θέμα: “Εφαρμογή του Mindfulness σε παιδιά στην τάξη ή στην ομάδα”.

Τρόπος Παρακολούθησης: Αποστολή του βιντεοσκοπημένου υλικού της εισήγησης στο email σας, με επιπλέον ηλεκτρονικό υλικό σημειώσεων σε μορφή pdf.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να κάνετε κλικ εδώ: https://psychopedia.gr/neo-asygchrono-seminario-efarmogi-toy-mindfulness-se-paidia-stin-taxi-stin-omada/

 

11. Tablet.
Υπάρχουν πολλές εφαρμογές που στηρίζουν εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας.

12. Κινητό τηλέφωνο.
Είναι κάτι που έχετε μαζί σας και βγάζει φωτογραφίες. Αφήστε το παιδί να κάνει τα υπόλοιπα. Επικοινωνία στο τσεπάκι!

13. Μakaton.
Το γλωσσικό πρόγραμμα Makaton συνδιάζει σύμβολα, νοηματική και ομιλία. Το καλύτερο είναι ότι μπορείτε να εκπαιδευτείτε σε αυτό εύκολα στην Ελλάδα και να εκπαιδεύσετε και το παιδί να το χρησιμοποιεί.

14. Γλώσσα του σώματος/ Εκφράσεις προσώπου/ Νοήματα.
Μην αγνοείτε τις κινήσεις του παιδιού, έχετε μάτια ανοιχτά και παρατηρείτε.

15. Αυτιά δεκατέσσερα.
Ο τόνος της φωνής, η προσωδία, η ένταση θα σας καθοδηγήσουν πιο εύκολα στην κατανόηση αυτού που προσπαθεί το παιδί να επικοινωνήσει.

16. Να!
Αφήστε το παιδί να δείξει αυτό που θέλει και υποστηρίξτε το εσείς με λέξεις. Μην αγνοείτε την προσπάθειά του για επικοινωνία.

17. Λογοθεραπεία.
Ζητήστε την συμβουλή του λογοθεραπευτή σας. Συνεργαστείτε μαζί του για την καλύτερη λύση για το δικό σας παιδί, ορίστε στόχους και ακολουθήστε στοχευμένη θεραπεία.

 

Ευαγγελία Δ. Σούπη, Λογοθεραπεύτρια

http://logotherapeia-ioannina.blogspot.gr/

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο